4YOU(th): een sterk netwerk helpt jongeren in (dreigende) dakloosheid weer op weg

In 2025 stapte het JAC, het jongerenaanbod van het CAW van CAW Halle-Vilvoorde, mee in het nieuwe project 4YOU(th). Een sterk multidisciplinair team brengt er hun expertise samen om jongvolwassenen tussen 16 en 24 jaar oud die (dreigend) dak- en/of thuisloos zijn weer op pad te helpen. Tijdens een intensief traject wordt er ingezet op huisvesting, netwerk, wonen, school/werk, inkomen, vrije tijd en welzijn.

De ondertussen 20-jarige Milan was de eerste jongere die in zo’n traject stapte. Samen met begeleiders Antoine (JAC) en Bram (De Raster) blikken we terug op de route die ze samen hebben afgelegd.

4YOU(th) is een voorbeeld van een sterk netwerkverhaal. Hoe ziet die samenwerking eruit?

Antoine: Twee jaar geleden was er een projectoproep vanuit VAPH-sector en Opgroeien. De oproep was duidelijk, ga samenzitten met andere organisaties, werk samen, creëer een team voor jongeren die in dreigende dak- of thuisloosheid leven of zitten. Ondersteun hen om hen terug op de rails te krijgen.

Vanuit A Way Home, een partnerschap/netwerk dat een paar jaar geleden is ontstaan en inzetten op het thema dak- en thuisloosheid, is de oproep opgepikt. Het positieve is dat je in A Way Home al partnerschappen hebt. Daar zaten al organisaties in met hulpverleners die het thema kennen en bereid waren om een project uit te schrijven. Wie schreef daaraan mee? 1G1P, Tonuso, De Spiegel, De Raster, Sint-Alexius, Yuneco, wij vanuit het CAW, … Het is niet zo dat dat één organisatie het project uitschreef en dan pas de vraag stelde: “Zeg, zien jullie dat zitten om met ons samen te werken?”. Het samenwerken begon meteen bij het begin, sector overschrijdend. Het doel is duidelijk, we gaan jongeren in dak-en thuisloosheid met een (multi) problematiek ondersteunen.

Bram: En dan komen de verschillende partners in beeld. Elke partner brengt zijn eigen expertise mee binnen 4YOU(th). Op deze manier kunnen we in één team, door vlotte onderlinge uitwisseling de verschillende problematieken bespreekbaar maken en op tempo werken van de jongeren.

Hoe loopt een 4YOU(th) traject?

Antoine: We starten vanuit het Housing First principe: eerst een dak en dan de rest. Wij wijken een beetje van dat concept af in de zin dat de woning die ze in dit traject krijgen tijdelijk is, maar de begeleidingshouding die wij als hulpverleners aannemen is wel vanuit die filosofie.

Bram: We werken ook zeer aanklampend en outreachend. Zelfs wanneer de jongere niet reageert, blijven we proberen. Indien we de jongeren niet te pakken krijgen, gaan we werken met het netwerk er rond. Ik denk dat wij heel veel op Milan zijn deurbel zijn gaan drukken.

Antoine: We zijn inderdaad aanklampend, maar we zijn ook geen robots. We zijn ingeschakeld vanuit een bepaalde nood, maar we erkennen ook dat een groot deel van de jongeren die we zien de hulpverlening moe zijn. Onze taak is deels om hen dat vertrouwen terug te geven. Als ze dan aangeven dat het even genoeg is, dan geven we hun tijd. Dus ja: we zijn outreachend en aanklampend, maar we werken wel op het tempo van de jongere.

Dat brengt ons bij jou, Milan. Hoe kwam jij bij 4YOU(th) terecht?

Milan: Ik ben een van de eerste die ooit een 4YOU(th) traject is gestart. Dat mag gezegd worden hé (lacht). Door moeilijkheden thuis kwam ik op straat terecht. Ik heb op campings, jeugdherbergen, en zelfs echt op straat geslapen. In combinatie met mijn drugsproblematiek kwam ik in aanmerking voor 4YOU(th).

Wist je wat er op je afkwam?

Milan: Totaal niet. Ik heb dit traject beleefd zoals ik de voorbije jaren heb beleefd: ik heb alles op mij laten afkomen. Ik stond op straat en had een oplossing nodig. Ik wist niet wat ik moest doen. Toen was 4YOU(th) er ineens.

Antoine: Ik was jouw individuele begeleider binnen het traject. Een individueel begeleider is degene die de casus opvolgt. Ik merkte al snel dat je openstond voor begeleiding. Toch sloot je je af, omdat je wist dat je de hulp wel nodig had maar er op dat moment nog niet helemaal klaar voor was.

Milan: Klopt. Voor mij is het altijd zwart of wit, nooit grijs. Ik zei altijd dat ik emotieloos ben, maar eigenlijk is dat helemaal niet zo. Eigenlijk ben ik een emotiebom. Ik voel veel, maar kan dat niet altijd tonen.

Hoe heb je dat traject ervaren?

Milan: Mijn traject is moeizaam begonnen. Ik vocht met de problemen die er waren en de problemen die ik nog niet wou zien. Ik heb vaak de deur niet opengedaan. Vaak niet gereageerd op telefoontjes. Ik denk dat ik regelmatig eens op jou heb geroepen, Antoine.

Antoine: Klopt, maar je kan je ook wel excuseren hé.

Milan: Ja inderdaad. Na vijf minuten zie ik mijn fout meestal wel in, en kan ik mijn excuses aanbieden. Ik heb als kind nooit over mijn emoties leren praten, dat maakte het soms moeilijk om dat wel te doen. En dan zit het wel eens hoog.

Antoine: Ik denk dat jij vrijwel iedereen uit ons team gezien hebt. Jouw casus is een mooi voorbeeld van het partnerschap dat 4YOU(th) is. We hebben als team enorm hard samengewerkt om jouw leven weer op de rails te krijgen, ieder vanuit onze eigen expertise. Milan, jij was al in begeleiding geweest bij een organisatie zoals het JAC. Daar zijn niet zo veel mensen betrokken bij een dossier. Ik kan mij voorstellen dat dat voor jou spannend was, zo van niets naar alles gaan.

Milan: Ik was door mijn verleden het concept van hulpverlening wel al gewoon, maar zo veel hulpverleners aan mijn deur? Dat was moeilijk. Toen ik mocht intrekken in de woning heb ik rust gevonden. Ik kwam van de straat en plots kon ik rustig eten, drinken, douchen. Maar toch was het in het begin ook een gigantische chaos in mijn hoofd. Daarom hebben jullie volgens mij vaak voor de deur gestaan.

Aanklampend werken kan eng klinken voor een jongere. Heb je dat zo ervaren?

Milan: Ja, dat was ook eng. Ik droeg ook veel schaamte met me mee.
Antoine: Wij kwamen veel langs omdat we ons zorgen maakten om jou. Kan je vertellen waarom?

Milan: Ik heb fases, zou je kunnen zeggen. Ik kan mij de ene moment fantastisch voelen, en dan ineens weer aan de grond zitten. Dus die regelmatige bezoeken waren goed, al had ik ze op sommige dagen liever niet gezien. Maar het was goed dat ze er toch stonden. Ik ben een plantrekker, ook met mijn emoties en mentale gezondheid, en ik heb moeite met vertrouwen. Uiteindelijk ben ik wel tot het besef gekomen dat het allemaal hulpverleners zijn en dat ik hen kan vertrouwen. Dit is jullie job.

Antoine: Milan heeft ook veel dingen opnieuw moeten leren. Hij kwam van straat. Daar vallen bepaalde hygiëne-routines helemaal weg.

Milan: Ja, klopt. Dat gaat van douchen tot het huis poetsen. Ik schaam mij soms om de nest die ik thuis kan maken. Ondertussen heb ik dat allemaal opnieuw geleerd, maar op mijn manier.

En plots loopt dat traject bijna ten einde. Hoe voelde dat?

Milan: Dat was even gigantische stress. Ik heb toen mijn best gedaan en ben beginnen zoeken op de privémarkt. Ik heb veel mails gestuurd, naar talloze bezoeken geweest, maar ik stootte altijd op een neen. Ik zit op een leefloon, dus ik begrijp dat wel. Maar het blijft rot.

Antoine: We hebben hard gewerkt op activering. “Milan, je bent nog steeds dak- en thuisloos. Milan, dit huis is niet van jou. Milan, we moeten op zoek naar een oplossing.” Door hem daarop te wijzen, hebben we hem geactiveerd om op zoek te gaan.

Bram: We waren ons heel bewust van Milan zijn situatie: 19 jaar, een leefloon, in een moeilijke situatie. Hij heeft echt alles gedaan wat hij kon op de privémarkt, dus zijn we op zoek gegaan naar alternatieven. Onze grootste angst was: “Nemen we Milan zijn dak nu weer weg?”. Ondanks dat moeilijk traject had hij eindelijk rust gevonden. Ik weet niet wat we hadden moeten doen als hij dat was verloren. Uiteindelijk hebben we voor Milan een versnelde toewijzing verkregen via de sociale woonmaatschappij. Op die manier werd het hobbelig traject plots eentje met duidelijke en concrete perspectieven.

Antoine: Dat proces voor die sociale woning was echt heel intens. We wouden zo graag dat dat zou lukken, ook al beseffe we dat andere mensen die woning even hard verdiende. We komen soms zo dicht bij die jongeren te staan, dat wij daar echt in opgaan en heel intens meeleven met de jongeren.

En nu?

Milan: Ik zit nu goed in mijn woning. Ik ben bij VDAB een traject gestart en loop nu een stage. Ik wil zo snel mogelijk gaan werken. Al merk ik dat mijn stage van acht uur per week wel al zwaar weegt in combinatie met zelfstandig wonen en de zorg voor Speedy, mijn kat.

Antoine: Het traject liep ten einde, maar Milan, we hebben jou niet aan je lot overgelaten hé?

Milan: Ik ben nog steeds bij Antoine en het JAC in begeleiding. Verder bleef ook Yuneco Care, SPiTT, OCMW en De Spiegel. En ik startte een traject op bij GTB via VDAB om weer aan het werk te gaan. Ik heb mijn school nooit afgemaakt. GTB helpt mij een stage te starten zodat ik nadien aan het werk kan.

Er zijn ook trajecten opgestart die niet vervolledigd zijn. Zoals Familiehulp om mijn woning en mijn huishouden op orde te houden. Antoine is daar tot op de dag van vandaag over bezig. Ik schaam mij daar ook over voor mijn vrienden moesten ze bij mij komen.

Antoine: Maar als je de situatie nu vergelijkt met vroeger. Soms was het erg, maar met alle pogingen die we gedaan hebben is dat goed gekomen. We laten de jongeren niet in hun rommel zitten. We hebben samen gepoetst en opgeruimd. Om het proper te krijgen, maar ook om te leren. Je ziet dat het effect had op hoe hij naar zijn woning keek. Kan het daar soms nog rommelig en vuil zijn? Ja. Maar vraag hier aan iedereen rond tafel, soms heb je geen zin om op te ruimen. Wat ook oké is en soms eens mag.

Milan: Ik sta al veel verder dan zes maand geleden. Ik wil geen muf en beschimmeld huis. Ik wil ook niet dat mijn kat ziek wordt.

Bram: Ik denk dat je wel kan zeggen Milan, dat je in dit traject terug hebt leren begrijpen wat een hulpverlener voor jou kan doen. Je hebt de klik gemaakt dat je wil veranderen.

Wat maakt een 4YOU(th) hulpverlener anders?

Milan: Ik heb nooit tegen jullie moeten liegen. Jullie hebben altijd zonder oordeel naar mij gekeken.

Bram: Wij proberen niet enkel de rol van professional aan te nemen, maar gewoon als mens naast jou te staan

Milan: Inderdaad. Ik heb veel mensen gezien en dat was altijd heel formeel. Ik dacht soms: “ben je aan het luisteren of ben je aan het typen?”. Ik kan niet heel mijn verleden vertellen, maar ik ben er zeker van dat de laptop van vorige hulpverleners dat wel kunnen. Jullie doen dat niet, en dat is positief. Er is begrip voor je situatie.

Van alle mensen en instanties die ik heb gesproken, heeft 4YOU(th) mij het meeste geholpen.

Wat wil je meegeven aan jongeren die aan dit traject gaan starten?

Milan: Heb respect voor elkaar en neem de tijd die je nodig hebt, of dat nu weken of jaren zijn.

Morgen kan misschien nog moeilijk zijn, maar er is echt wel licht aan het einde van de tunnel. Ik zit er misschien nog middenin, maar het licht is er en ik kan het zien.

4YOU(th) is een aanbod beschikbaar in regio Halle-Vilvoorde. Voor meer info klik hier.