Altijd voor menselijkheid, voor elke mens
Dat zowel Vlaams als federaal de meerderheidspartijen het eens zijn geworden over een standpunt over Gaza stemt hoopvol, maar er tekent zich nog een andere rode lijn af, die van wat we als organisatie ervaren, doen en kunnen doen.
Wat ver weg lijkt, voelen wij elke dag van dichtbij. In gesprekken met mensen, in de verhalen die binnenkomen. Wanneer mensenrechten ergens in de wereld onder druk staan, raakt dat ons. Als hulpverleners, als mensen.
In dit opiniestuk delen Wouter Torfs en Bart Claes waarom we bij CAW blijven kiezen voor mensenrechten, nabijheid en menselijkheid, ook als de wereld lijkt te verharden en structurele oplossingen uitblijven.
Wanneer ergens in de wereld mensenrechten geschonden worden, merken we dat bij CAW veel sneller dan velen denken. We zagen het na de inval in Oekraïne in onze psychosociale hulpverlening voor vluchtelingen uit Oekraïne en we zien het vandaag bij de hulp aan slachtoffers die gerepatrieerd werden uit de Gaza-strook. Vaak gaat het om gezinnen die na maanden van angst, ontbering, trauma en geweld voet op Belgische bodem zetten, vaak met kinderen die alleen nog angst kennen.
Er zijn de vragen van wie hier al verblijft: een gezin dat alles achterliet en in ons land een nieuw begin probeert te maken, een jongere die – als hij zijn moeder in Gaza al kan bereiken – enkel hoort hoe verwoest zijn familie ginder is, een jongeman die nergens terechtkan. Mensen zijn elke houvast kwijt. Ze hebben vragen over hoe het verder moet met hun familie die nog ginder is, ze kampen met vragen, trauma’s en onzekerheid.
Hun verhalen komen binnen bij onze hulpverleners en vrijwilligers. Zij voelen de woede en de pijn over het onnoemelijke leed dat zich al maandenlang voor onze ogen afspeelt. Over de koele verwoesting van mensenlevens in Gaza, de aanhoudende oorlog in Oekraïne. Over het dagelijks schenden van het internationaal humanitair recht op andere plekken in de wereld. Dat alles speelt zich af voor de ogen van de internationale gemeenschap, die vaak veel tijd nodig heeft, net zoals bij ons, om het eens te worden over een standpunt.
En onze hulpverleners en vrijwilligers? Die doen wat ze altijd doen: nabij zijn, luisteren, zoeken naar oplossingen, toch samen een stap proberen te zetten, maar vaak ook twijfelen en vloeken omdat de structurele problemen te groot zijn en de antwoorden ontbreken.
Als CAW kiezen we altijd voor mensen, voor menselijkheid, voor mensenrechten. Dat is ons dagelijks werk. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk schuiven ook hier grenzen op. We horen gruwelijke verhalen over mensen, over leed dat veroorzaakt wordt door mensen. We zien trauma’s die generaties kunnen tekenen en botsen soms op structuren of regels die onduidelijk of ontoereikend zijn.
Bij CAW willen we mensen helpen, dat is onze kern. Het zit in ons DNA om te reageren op menselijk lijden en om te helpen. Onze beroepsethiek vraagt betrokkenheid, nabijheid, solidariteit met wie kwetsbaar is. Die waarden zijn geen louter persoonlijke overtuiging: ze liggen ingebed in de fundamenten van wat we doen. Onze medewerkers zijn professioneel en ervaren, maar ook zij botsen. Ze voelen morele stress wanneer ze weten wat nodig is, maar de tijd, de duidelijkheid of de ruimte ontbreken: door wachtlijsten, door regels die niet toelaten wat menselijkheid vraagt of gewoon door de hoeveelheid vragen en het leed die elke dag op hen afkomen. Ook daarom willen we een rode lijn trekken.
We blijven staan voor mensenrechten en menswaardigheid, waar ook ter wereld. Mensenrechten zijn geen menukaart. Het recht op wonen, bescherming, gezinsleven of kinderrechten zijn fundamenteel. Als die wankelen, raakt dat ook aan de kern van wie we samen als samenleving willen zijn.
En pas als mensen en fundamentele rechten beschermd worden, kunnen wij als CAW onze rol ten volle opnemen: mensen sterker maken, perspectief bieden, hoop geven, al is het soms maar een sprankel, en met kleine stappen.
Wouter Torfs is voorzitter van CAW, de Centra Algemeen Welzijnswerk. Bart Claes is er algemeen directeur.